Sterke Sociale Basis
In de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. De raad heeft in januari 2026 een reserve sociaal domein ingesteld. Uit deze reserve kunnen voorstellen worden gedaan om de sociale basis en het Lokaal Team te versterken. Deze middelen zijn beschikbaar voor incidentele uitgaven. Ook kunnen we op basis van de landelijke IZA- en GALA akkoorden gebruik maken van tijdelijke financiering. Met een investering in de sociale basis bevorderen we de zelf- en samenredzaamheid van inwoners met de verwachting dat de geïndiceerde zorg afneemt. Regionale ontwikkelingen
In 2027 werken we verder aan de regionale samenwerking tussen zorg en sociaal domein. We vertalen de regionale ontwikkelingen rond het Regionaal Eerstelijnssamenwerkingsverband (RESV) en het Aanvullend Zorg- en Welzijn Akkoord (AZWA) verder naar de Zevenaarse praktijk. We maken afspraken met zorg- en welzijnspartners over de samenwerking tussen eerstelijnszorg en sociaal domein, voeren de afgesproken basisfunctionaliteiten verder in en zorgen dat deze onderdeel worden van de reguliere werkwijze. Daarnaast versterken we de lokale basisinfrastructuur en sociale basis die nodig zijn om inwoners tijdig en dichtbij passende ondersteuning te bieden en waar mogelijk zwaardere zorg te voorkomen. Jeugd
Landelijk gezien zijn een aantal ontwikkelingen van belang, waaronder de toename van jeugdzorg, de keuze om de gesloten jeugdzorg af te bouwen en te werken naar kleinschaligheid, een tekort aan pleegouders, arbeidsmarktperikelen, jeugdzorg-organisaties alsook Veilig Thuis die het (financieel) steeds moeilijker hebben. De Hervormingsagenda is vastgesteld in juni 2023, waarin deze ontwikkelingen worden aangepakt. Er wordt een Regiovisie Jeugd opgesteld die december 2026 wordt opgeleverd. Landelijk, regionaal en lokaal zijn we volop bezig om de doelen uit de agenda te realiseren.
De gemeenteraad heeft juni 2024 de Visie en integrale nota Sociaal Domein 2024-2040 vastgesteld. Deze visie is de basis voor al ons beleid en hierin komen de principes uit de hervormingsagenda terug.
De regionale samenwerking rondom jeugdzorg bestaat uit een aantal gezamenlijke projecten, onder andere gericht op het terugdringen van jeugdzorg met verblijf, het hebben van een Sterk Lokaal Team en zorg in complexe scheidingen. Zevenaar is actief betrokken bij de uitwerking van de plannen. Er is een regionale begroting opgesteld, waarbij de kosten over alle gemeenten zijn verdeeld. Daarbij verwijzen we ook steeds meer naar het hoofdveld.
Voorts zien we bij alle vormen van jeugdhulp nog steeds wachtlijsten. Bij de jeugdconsulenten wordt er hard gewerkt en is de wachtlijst, dankzij verschillende inspanningen, bijna weggewerkt in de zomer van 2026. Denk aan een gewijzigde werkwijze bij onze jeugdconsulenten waardoor inwoners sneller naar de juiste plek worden verwezen, inwoners een vast contactpersoon houden binnen de gemeente en een sterk hoofdveld waar meer naar verwezen wordt. Preventieve voorzieningen voor ouders en jeugd
Veel hulpvragen kunnen in een eerder stadium opgepakt worden, waardoor zwaarder geïndiceerde zorg voorkomen kan worden. Daarnaast is de ervaring dat lichte hulp soms voldoende is en zwaardere zorg niet nodig. Daarom investeren we de komende jaren in de laagdrempelige voorzieningen en versterken we het preventief hulpaanbod voor jeugd en ouders. Afstemming jeugdhulp-onderwijs
Lokaal en regionaal investeren we in de afstemming van de ondersteuning die de school biedt aan een leerling en de ondersteuning van andere organisaties. We versterken de samenwerking tussen school en het sterk lokaal team. Overgang na jeugdzorg 18+ jongeren
We willen een soepele uitstroom uit de jeugdhulp voor kwetsbare jongeren die 18 jaar worden. We willen voorkomen dat jongeren na hun 18e levensjaar te maken krijgen met schulden, uitval van onderwijs, werk en sociaal isolement. We werken aan een verbeterplan hiervoor en verwachten eind 2026 de gemeenteraad hierover te kunnen informeren. Gebiedsgerichte aanpak (Lobith)
We hebben het voornemen om een preventieve aanpak met partners en jeugd te organiseren met aandacht voor verzuim, overlast, armoede, problemen in de thuissituatie. We sluiten hierbij aan bij de "bouwsteen" versterken van de sociale basis. Wet van school naar duurzaam werk
Per 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk van kracht. Deze wet biedt kansen om jongeren beter te begeleiden bij hun overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt. Deze wet sluit aan bij onze inzet op preventie en gelijke kansen, en biedt mogelijkheden om jongeren vroegtijdig te ondersteunen bij het vinden van passend werk of vervolgonderwijs. Asiel, opvang en inburgering
Binnen de uitvoering van de inburgering zetten we sterker in op werk, onder meer door deel te nemen aan een regionale pilot startbanen. Daarnaast verkennen we regionaal hoe we binnen de inkoop van inburgeringstrajecten meer ruimte kunnen bieden voor maatwerk en persoonlijk aanbod in plaats van standaardtrajecten. Om te zorgen voor passende begeleiding van inburgeraars bij hun traject stellen we voor de incidentele middelen voor de formatie van de uitvoering structureel te maken.
Samen met de woningcorporaties en Refugee Team werken we aan passende woonoplossingen voor statushouders. Daarbij houden we rekening met de gevolgen van het Europese Asiel- en Migratiepact en de aanhoudende druk op de woningmarkt.
Voor de opvang en begeleiding van Oekraïners werken we een plan van aanpak uit voor de periode na afloop van de van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming in maart 2028. Om de ontheemden hierop voor te bereiden zetten we in op duurzame huisvesting, versterking van taalvaardigheid en taalonderwijs, fysieke en mentale gezondheid en werk passend bij opleiding en ervaring. Dit doen we in nauwe samenwerking met ketenpartners. Maatschappelijke ondersteuning
We bieden inwoners de maatschappelijke ondersteuning die ze nodig hebben. Dat is, en blijft, het uitgangspunt. De vraag naar en de complexiteit in ondersteuning stijgt. Daardoor neemt de financiële druk om de Wmo 2015 binnen de begrote budgetten uit te voeren toe. Dit komt door allerlei ontwikkelingen. Ook door aspecten waar we als gemeente niets aan kunnen doen zoals de overheveling van taken door het rijk, jurisprudentie die nadelig is voor gemeenten, stijgende tarieven (door o.a. krappe arbeidsmarkt) en vergrijzing van de samenleving. Een deel van de kostenstijging heeft te maken met zaken die wel, zij het lastig, te beïnvloeden zijn. Te denken valt aan: individualisering, (onterecht) claimen van ondersteuning, afname weerbaarheid, complexere samenleving en vraagstukken. Door de Sociale Basis meer en meer te versterken, de vastgestelde beleidskaders goed te volgen en door een steeds efficiëntere en integralere uitvoering verwachten we kostenreductie samen op kunnen laten gaan met het (blijven) bieden van maatschappelijke ondersteuning die nodig is. Beschermd Wonen en Beschermd Thuis
De transformatie van Beschermd Wonen is een beweging van traditionele beschermd wonen in instellingen naar het bieden van Beschermd Thuis door gemeenten. Het uitgangspunt is dat mensen met een psychische kwetsbaarheid zo veel mogelijk zelfstandig, met passende en tijdige ondersteuning thuis, (blijven) wonen. De intramurale voorziening Beschermd Wonen blijft als een regionaal vangnet.
Voor de doordecentralisatie van Beschermd Wonen wordt in de regio Centraal Gelderland toegewerkt naar langdurige financiële afspraken. De middelen die de regiogemeenten van centrumgemeente Arnhem ontvangen zijn bestemd om de lokale sociale infrastructuur voor inwoners met psychische problematiek te versterken. Dus voor de transformatie. Daartoe is ook een aanbesteding Beschermd Wonen en Beschermd Thuis doorlopen. Deze aanbesteding levert nieuwe afspraken, nieuwe producten en een regionaal dekkend zorglandschap met een beperkt aantal aanbieders.
Zorg en Veiligheid
We zien een toename van inwoners met complexe, gecombineerde zorg- en veiligheidsproblemen, zoals psychische problemen, verslaving, huiselijk geweld en ex-gedetineerden. Deze problematiek raakt niet alleen de betrokkenen, maar beïnvloedt ook het veiligheidsgevoel in de samenleving. Onze doelen zijn om vroegtijdig te signaleren, in te grijpen om escalatie en langdurige, kostbare zorg te voorkomen en om overlast en onveilige situatie te minimaliseren. De aanpak hiervoor vraagt om samenwerking tussen verschillende partners en een integrale benadering. De kernpunten van de aanpak zijn:
• Integrale persoonsgerichte aanpak: casussen met meervoudige problematiek worden domeinoverstijgend opgepakt, met regie vanuit de gemeente;
• Voorkomen van escalatie: gebruik van het AVE-model (Aanpak Voorkoming Escalatie);
• Inzet van Wijk-GGD, GGZ en Iriszorg in de wijk en bemoeizorg: snelle ondersteuning en toeleiding naar passende zorg voor inwoners met zorgelijk gedrag (inzet ervaringsdeskundigen;
• Vroegsignalering jeugd: structurele samenwerking tussen onderwijs, jongerenwerk, politie en sociaal domein om jongeren tijdig te bereiken en afglijden in criminaliteit te voorkomen;
• Vrouwenveiligheid: in kaart brengen van knelpunten en kansen, met focus op zowel veiligheid op straat als achter de voordeur (huiselijk geweld, afhankelijkheidsrelaties);
• Nazorg ex-gedetineerden: vroegtijdige en goed geborgde begeleiding bij terugkeer in de samenleving;
• Radicalisering en polarisatie: bewustwording en zorgvuldige signalering bij ambtenaren, bestuur en ketenpartners (Veiligheid);
• Publiekscampagne Onbegrepen gedrag.
Door deze integrale en preventieve aanpak wordt de zorg- en veiligheidsproblematiek sneller en effectiever aangepakt, wat moet leiden tot minder overlast, een veiliger leefklimaat en minder druk op langdurige zorgvoorzieningen. RSD de Liemers
Met RSD de Liemers worden nieuwe KPI's en resultaatafspraken opgesteld. Daarbij worden onder meer de uitkomsten van de benchmark betrokken, waaruit blijkt dat RSD de Liemers gemiddeld scoort op kosten en resultaten. De focus ligt op het vergroten van de uitstroom naar werk voor inwoners met een arbeidsbeperking, onder meer door betere matching met werkgevers en het vergroten van het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie. In 2027 wordt daarnaast nieuw handhavingsbeleid vastgesteld om de instroom in de bijstand te beperken en de rechtmatigheid te versterken. De middelen uit de meerjarenbegroting van de SDL zijn noodzakelijk om de huidige dienstverlening op peil te houden. Sociaal ontwikkelbedrijf en kernvoorziening sociale infrastructuur
Binnen de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de sociale infrastructuur. Scalabor vervult hierin de rol van sociaal ontwikkelbedrijf en coördinator van de regionale kernvoorziening. Vanuit de kernvoorziening worden leerprogramma's, praktijkleertrajecten en ontwikkelroutes aangeboden voor inwoners die (nog) niet zelfstandig de stap naar werk kunnen zetten. | 