Inleiding: hoe gebruikt u deze begroting?
De meerjarenbegroting is een hulpmiddel voor uw kaderstellende en controlerende rol. U kunt hiermee sturen op hoofdlijnen.
De begroting is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de provinciale voorschriften. We hebben daarbij steeds gekeken naar de informatieve waarde voor u als raadslid én voor inwoners.
De begroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting bevat de programma’s en paragrafen. In de programma’s presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De financiële begroting geeft, naast een aantal samenvattende overzichten, inzicht in het financieel meerjarenbeeld van onze gemeente.
Programma's: Wat willen we? Wat doen we? Wat kost het?
In de programma’s komen de drie W ‑ vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? Wat kost het? Per programma vindt u ook de vastgestelde beleidskaders. Zo hebt u direct het relevante beleid bij de hand.
Bij de programmaonderdelen staan vaste teksten met een grijze achtergrond. Deze teksten keren in ieder P&C ‑ document terug en zijn niet gewijzigd. Hiermee geven wij het onderscheid aan tussen vaste, ongewijzigde en nieuwe en/of gewijzigde teksten.
Bij “Wat willen we?” presenteren wij onze doelstellingen.
Bij “Wat doen we?” staan de resultaten uit het collegeprogramma. Over reguliere taken informeren wij u alleen wanneer dat nodig is. In de voortgangsrapportages en jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. Uitgebreide informatie over verbonden partijen die bijdragen aan de uitvoering van ons beleid staat in de paragraaf Verbonden partijen.
Bij “Wat kost het?” presenteren wij per programma de financiële informatie. We geven de ontwikkelingen aan en lichten deze toe. Op grond van het BBV tonen wij de financiële gegevens ook op taakvelden. Indien van toepassing geven wij inzicht in incidentele baten en lasten, reserves en voorzieningen en het meerjareninvesteringsplan.
Beleidsindicatoren: meten van doelen
De beleidsindicatoren zijn in een totaaloverzicht opgenomen in de bijlage. Dit zijn de verplichte en eigen beleidsindicatoren. We koppelen deze waar mogelijk aan onze doelstellingen. Bij nieuw beleid besteden we aandacht aan het meetbaar maken van doelen en aan een goede koppeling tussen ambitie, doelstelling, resultaten en indicator. Dit is een groeiproces waarin zorgvuldigheid en eenvoud centraal staan.
We onderscheiden:
- Verplichte indicatoren — deze zijn voorgeschreven door het BBV. De provincie Gelderland is de referentiewaarde. Normen volgen uit gemeentelijke doelstellingen. Via ‘Waarstaatjegemeente?’ kunt u grafische informatie vergelijken.
- Eigen indicatoren — een beperkte set die duurzaam is en aansluit bij openbare bronnen.
Bij elke indicator staat het jaar van realisatie. Tussenliggende stappen zijn aangeduid als streefwaarden.
Paragrafen: beheersaspecten en randvoorwaarden
Het BBV schrijft voor dat paragrafen de beleidslijnen bevatten voor relevante beheersaspecten en lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen:
- Lokale heffingen — beleid, tariefvorming en geraamde opbrengsten.
- Weerstandsvermogen — risico’s, financiële gezondheid en kengetallen.
- Onderhoud kapitaalgoederen — inzicht in onderhoud van wegen, verlichting, riolering, groen en gebouwen.
- Financiering — uitvoering en beleid op het gebied van treasury
- Bedrijfsvoering — processen binnen de organisatie, zoals personeel, informatievoorziening, planning en control, communicatie, inkoop en juridische zaken.
- Verbonden partijen — samenwerking met andere gemeenten en externe partijen, inclusief doelstellingen, activiteiten en gemeentelijke bijdragen.
- Grondbeleid — invloed op ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, verkeer, cultuur, sport en economie. Het grondbeleid heeft grote financiële impact.
- Wet open overheid (Woo) — beleidsvoornemens voor actieve openbaarheid en verslaglegging hierover.
Financiën: kaders, ontwikkelingen en meerjarenbeeld
In dit hoofdstuk schetsen wij de autorisatie, kaders en uitgangspunten. We presenteren de financiële ontwikkelingen en het meerjarenbeeld voor de komende jaren. Op basis van de financiële verordening 2026 lichten wij financiële mutaties onder € 100.000 niet nader toe. Hier vindt u de kerncijfers die nodig zijn voor uw kaderstellende rol.
Dit hoofdstuk bevat ook de verplichte overzichten. Tenslotte presenteren wij nog een aantal bijlagen.