Hoofdlijnen

In dit onderdeel van de begroting presenteren wij u het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij in het kort inzicht in de algemene financiële ontwikkeling, het weerstandsvermogen en overige bijzonderheden. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’.

Als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen, de coalitieonderhandelingen over een coalitieakkoord en de vorming van een nieuw college is ervoor gekozen om dit jaar geen kadernota te presenteren maar een compacte kaderbrief. In de kaderbrief 2027 gaven wij aan dat wij bij het uitwerken van de begroting 2027-2030 het uitgangspunt hanteren om zowel het boekjaar 2027 als 2030 structureel en reëel sluitend te maken en/of te houden. Op basis van de huidige financiële stand van zaken, waarbij ook de financiële vertaling van het collegeprogramma 2026–2030 is verwerkt, komt aanvankelijk 2027 negatief uit. Dit kan in 2027 worden opgevangen door de inzet van het surplus van de algemene reserve. Het jaar 2027 is daarmee reëel en financieel sluitend. Het jaar 2030 laat in het huidige cijferbeeld een positief resultaat zien.

In de kaderbrief hebben wij de belangrijkste ontwikkelingen voor de meerjarenbegroting vermeld. De financiële uitwerking in de begroting sluit hier op de meeste onderdelen op aan (zoals IBOR, binnen- en buitensport en verbonden partijen).

Ons weerstandsvermogen laat een uitstekend niveau zien en komt uit op een ratio van 3,4.

In de financiële hoofdlijnen is een tabel opgenomen met de grootste mutaties, groter dan € 250.000.

De meerjarenbegroting is structureel sluitend in 2027 én 2030
Na een eenmalige onttrekking aan de algemene reserve komen we uit op een positief begrotingssaldo in 2027 van € 145.000. Na eliminatie van incidentele baten en lasten is het structurele begrotingssaldo € 0 en daarmee financieel en structureel sluitend. Het structurele begrotingssaldo is in 2028 € 2.904.000 negatief en in 2029 € 572.000 negatief.  In 2030 presenteren we een structureel positief begrotingssaldo van € 28.000.  

Effecten gemeentefonds
Kijkend naar het meerjarenperspectief zien we in 2028 duidelijk het ravijnjaar terug. Vanaf 2028 ontvangen wij
€ 4 miljoen minder uit het gemeentefonds. Dat 2029 toch weer minder negatief is komt door de maatregelen uit "financieel gezonde toekomst".
Begin 2027 brengt de deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (commissie Van Ark) een zwaarwegend advies uit over de verhouding tussen kosten en beschikbare middelen in het sociaal domein. De uitkomsten hiervan zijn bepalend voor de toekomstige financiering van de jeugdzorg. In de meicirculaire 2025 ontvingen wij voor 2027 een bedrag van € 1,2 miljoen. In het Overhedenoverleg van 13 april 2026 heeft het kabinet de afspraak rond de commissie-Van Ark herbevestigd. Daarbij heeft het kabinet onderstreept dat dit advies zwaarwegend en maatgevend is. Het is mogelijk dat in de Voorjaarsnota 2027 en daarmee in de meicirculaire 2027 (gedeeltelijk) compensatie zal volgen. Dit kan mogelijk voor 2028 en verder enige financiële verlichting bieden maar is onzeker. Wij mogen hier van de provincie geen stelpost voor opnemen.

Inzet Algemene Reserve in 2027
Wij mogen de algemene reserve inzetten als structurele dekking rekening houdend met de volgende punten:

• Maximale inzet is 10% van de algemene reserve minus de risico's;
• De solvabiliteit is minimaal 20% aan het einde van het begrotingsjaar waar dit wordt ingezet.

Alleen in 2027 kan, conform deze regels, het vrije deel in de algemene reserve worden ingezet voor het dekken van structurele lasten voor een bedrag van afgerond € 1,2 miljoen. Daarmee presenteren wij een positief structureel begrotingssaldo in 2027.  

Indexeringsnadeel
Gemeenten ontvangen van het Rijk een compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling is gebaseerd op prijs bruto binnenlands product (pbbp). De compensatie bestaat uit zowel een stijging van de lonen als een stijging van de kosten. Dit is beschikbaar om de gemeentelijke budgetten te verhogen voor indexatie. Wij zien dat de beschikbare loon- en prijscompensatie vanaf 2028 ontoereikend is. Het nadeel loopt op tot afgerond € 400.000.

Financiële actualisatie integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 (IBOR)
In de raadsvergadering van 28 oktober 2026 heeft u kennis genomen van de financiële actualisatie van de benodigde middelen voor beheer, onderhoud en vervanging van de openbare ruimte voor de periode 2027-2031. De bestaande kwaliteitsniveaus en ambities van het IBOR 2022-2032 blijven ongewijzigd. De actualisatie vormt de basis voor nieuwe beheerplannen vanaf 2027 en draagt bij aan de uitvoering van de Omgevingsvisie Zevenaar en het collegeprogramma 2026-2030. De financiële gevolgen zijn opgenomen in deze meerjarenbegroting.

Mutaties < € 100.000
In deze meerjarenbegroting is invulling gegeven aan het ‘toelichtingsbedrag’ voortkomend uit de vaststelling van de financiële verordening. Mutaties kleiner dan € 100.000 worden voor uw raad niet meer van een tekstuele toelichting voorzien.

Het actuele financieel meerjarenbeeld ziet er als volgt uit:

Het saldo in de primitieve begroting 2026 was in het jaar 2027 € 185.000 positief. De 1e voortgangsrapportage 2026 is voor 2027 vastgesteld met een negatief effect van € 301.000. De mutaties die volgen uit de 2e voortgangsrapportage leiden in 2027 tot een voordeel van € 1.945.000.

De mutaties in deze begroting zijn in 2027 opgeteld € 2.087.000 negatief. Hiervan is een bedrag van € 501.000 opgenomen voor financiële effecten uit het collegeprogramma. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo in 2027 van € 145.000.

Na eliminatie van incidentele baten en lasten sluit het structurele begrotingssaldo op € 0 in het eerste begrotingsjaar en is daarmee financieel sluitend. In 2030 presenteren we een structureel positief begrotingssaldo van € 28.000.

Op grond van de voorschriften (BBV) maken wij inzichtelijk of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van een structureel evenwicht. Hiervoor is inzicht in de incidentele baten en lasten nodig. Incidentele lasten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo positief en incidentele baten negatief. In deze begroting is sprake van incidentele baten in enkele jaren die het saldo negatief beïnvloeden. Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het financieel meerjarenbeeld ontstaat een beter inzicht in het structurele evenwicht van onze begroting.

Bij het hoofdstuk financiën presenteren wij het 'Overzicht van incidentele baten en lasten'. Voor alle jaren geldt dat de incidentele baten hoger zijn dan de incidentele lasten. Elimineren we incidentele baten en lasten dan heeft dit een negatief effect op het structurele meerjarenbeeld.

Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2027 óf het laatste jaar 2030 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende meerjarenbegroting een positief structureel saldo in 2027 en in 2030 laat zien. De jaren 2028 en 2029 laten een negatief resultaat zien. Op basis van de gehanteerde criteria is de begroting daarmee structureel en reëel sluitend.

Financiële mutaties > € 250.000

Bedragen x € 1.000

Een toelichting op de bovenstaande posten kunt u terugvinden op de afzonderlijke programma's en in het onderdeel 'Financieel meerjarenbeeld'. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de mutaties opgenomen.

Weerstandsvermogen

Op basis van de recente actualisatie geeft de ratio de volgende uitkomst:

Het weerstandsvermogen van onze gemeente kan als uitstekend worden gekenmerkt. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen in deze meerjarenbegroting.